06-25312186

Ben ik overspannen of burn-out?

Zoek je begeleiding bij overspannenheid of burn-out?

Burn- out als eindstadium

Spanning

Spanning is een tijdelijke verstoring van het evenwicht in de vorm van overbelasting. Zodra spanning wordt vervangen door rust en ontspanning wordt het evenwicht hersteld. Gezonde spanning kan de prestaties verhogen. Maar als de spanning te hoog wordt, verminderen de prestaties.

De draaglast (de belasting) en de draagkracht (de belastbaarheid) moeten met elkaar in evenwicht zijn.
De problemen ontstaan wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht en deze overbelasting lange tijd aanhoudt. Mensen in deze situatie putten zichzelf almaar verder uit, in een poging aan de gestelde eisen te voldoen.

Uitputting

Hoe groter de uitputting, hoe erger de klachten worden. Mensen die lang overbelast zijn, worden ook steeds emotioneler. Uitbarstingen van woede, agressie, paniekaanvallen, wantrouwen en depressieve gevoelens komen in de plaats van irritatie, piekeren en bezorgdheid.
Zelfs gewone dagelijkse dingen doen wordt steeds moeilijker. Een telefoontje plegen, stofzuigen, wassen: alles kost veel energie. Nadenken lukt niet meer goed en het wordt steeds moeilijker hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Gedachten als ‘waar doe ik het allemaal voor?’ en ‘ik sta overal alleen voor’ dringen zich op. Ze raken opgebrand, burn-out.

De overbelasting is bij burn-out zo groot dat rust alleen niet meer helpt. burn-out is het eindstadium van langdurige roofbouw op lichaam en geest.

Veel voorkomende verschijnselen zijn:

Lichamelijk:

  • aanhoudende moeheid
  • slapeloosheid
  • spierpijn, hoofdpijn, rugpijn
  • maagpijn, darmstoornissen, slechte eetlust
  • verminderde weerstand (met meer kans op verkoudheid en griep)
  • hartkloppingen, verhoogde bloeddruk, verhoogd cholesterol

Psychisch:

  • niet meer tot rust kunnen komen, gejaagdheid
  • prikkelbaarheid, irritatie
  • sombere buien, huilbuien, piekeren, angst
  • niet meer kunnen genieten, lusteloos en futloos zijn
  • besluiteloos concentratieverlies, vergeetachtig
  • onzeker, verminderd zelfvertrouwen

Gedragsveranderingen:

  • minder presteren en meer fouten maken
  • steeds meer roken en veel alcohol en drugs gebruiken
  • steeds meer slaap- of kalmeringsmiddelen gebruiken
  • sociale contacten steeds meer uit de weg gaan.

Het gaat niet vanzelf over

Als de situatie bij het oude blijft, gaan de klachten niet vanzelf over, maar worden ze eerder erger. Des te belangrijker is het de overbelasting tijdig te onderkennen en aan te pakken. Rust, steun en begrip van anderen zijn van groot belang.

Iemand met burn-out zal moeten werken aan verandering van de situatie en van de gewoontes die hebben bijgedragen aan de overspannenheid. Dit vraagt tijd, inspanning en oefening. Het is belangrijk daarbij deskundige hulp te zoeken.

Vaak betekent dit ook veranderingen en stress voor bijvoorbeeld het gezin of de partner. Ook zij kunnen behoefte hebben aan deskundige begeleiding.